ifac | Verkooprecht stijgt naar 3% in 2027: wat betekent dit als u nog een woning koopt of verkoopt?

Verkooprecht stijgt naar 3% in 2027: wat betekent dit als u nog een woning koopt of verkoopt?

De Vlaamse regering heeft het licht op groen gezet voor een verhoging van het verlaagde verkooprecht. Amper een jaar na de vorige verlaging naar 2% wordt de maatregel in het kader van de begrotingsopmaak alweer gedeeltelijk teruggedraaid. Vanaf 1 januari 2027 betaalt u bij de aankoop van uw enige en eigen gezinswoning niet langer 2%, maar 3% registratiebelasting. Intussen heeft de Vlaamse Belastingdienst (VLABEL) verduidelijkt welke datum precies telt om nog van het huidige tarief van 2% te kunnen genieten. Koopt of verkoopt u de komende maanden een woning in Vlaanderen? Dan is het belangrijk om het verschil tussen een klassiek compromis en een aankoopbelofte goed te kennen. We zetten de belangrijkste regels voor u op een rij.

Welke datum bepaalt of u 2% of 3% betaalt?

Voor de berekening van het verkooprecht kijkt VLABEL naar het ogenblik waarop de koop juridisch tot stand komt. Tekent u vóór 1 januari 2027 een klassieke onderhandse verkoopovereenkomst (het compromis), dan valt u nog onder het gunstige tarief van 2%, zelfs als de notariële akte pas in 2027 wordt verleden. Ook eventuele opschortende voorwaarden in dat compromis brengen het 2%-tarief niet in gevaar, zolang de overeenkomst maar uiterlijk op 31 december 2026 is ondertekend. Let wel op: wordt de authentieke akte pas na 30 april 2027 verleden, dan zal VLABEL standaard bewijzen opvragen (zoals een overschrijving van het voorschot of een gedateerde leningsaanvraag) om aan te tonen dat het compromis effectief nog in 2026 werd gesloten.

Waarom is een wederzijdse aankoopbelofte een aandachtspunt?

In de vastgoedpraktijk wordt regelmatig gewerkt met een wederzijdse aankoopbelofte (ook wel een gekruiste optie genoemd). Daarbij beloven koper en verkoper elkaar om de woning te kopen en te verkopen, maar komt de effectieve koop pas tot stand bij het verlijden van de notariële akte. En precies daar schuilt het addertje: omdat de koop bij een belofte pas ontstaat bij de notaris, kijkt VLABEL in dat geval naar de datum van de akte en niet naar de datum van de belofte. Tekent u eind 2026 een wederzijdse aankoopbelofte en passeert de akte pas begin 2027, dan betaalt u dus alsnog 3% verkooprecht in plaats van 2%.

Wat als u al een wederzijdse aankoopbelofte hebt getekend?

Hebt u onlangs al een aankoopbelofte ondertekend en wilt u het lagere tarief van 2% veiligstellen, dan zijn er twee veilige pistes mogelijk. Enerzijds kunt u in overleg met de notaris en de tegenpartij proberen om de authentieke akte nog vóór 1 januari 2027 te laten verlijden (eventueel met een bezettingsregeling als de verkoper nog even in de woning blijft). Anderzijds kunt u de aankoopbelofte in onderling overleg ontbinden en meteen vervangen door een klassieke onderhandse verkoopovereenkomst vóór nieuwjaar. Omdat er bij een belofte fiscaal nog geen koop tot stand is gekomen, kan die omzetting vlot en zonder extra registratiebelasting gebeuren.

Veranderen er nog andere zaken aan het verkooprecht?

Buiten de tariefstijging van 2% naar 3% blijven alle overige regels voor de aankoop van een enige gezinswoning ongewijzigd. Zowel de voorwaarden om in aanmerking te komen voor het verlaagde tarief als de rechtenvermindering van € 1.867 voor bescheiden woningen blijven gewoon behouden. Ook het algemene tarief van 12% voor wie een tweede verblijf, bouwgrond of opbrengsteigendom koopt, verandert niet.

Wat betekent dit voor u als koper, huurder of eigenaar?

Bent u vandaag huurder of kandidaat-koper en hebt u een woning op het oog? Dan kan snel schakelen vóór het einde van het jaar u duizenden euro's besparen (op een woning van € 350.000 maakt het verschil tussen 2% en 3% meteen € 3.500 uit). Ook voor eigenaars met verkoopplannen is dit najaar een gunstig moment: veel kopers willen hun aankoop immers nog vóór 31 december afronden. Bij Ifac zorgen we er bij elke verkoop voor dat de overeenkomsten juridisch waterdicht en fiscaal optimaal worden opgemaakt, zodat noch u noch de koper voor onaangename verrassingen komt te staan.

Overweegt u om dit najaar nog te kopen of te verkopen, of bent u benieuwd naar de actuele waarde van uw woning? Neem vrijblijvend contact op met ons team of vraag een gratis schatting aan via onze website. Wij begeleiden u graag bij elke stap.

 

(Bronnen: VRT NWS (Vlaamse regering wil registratierechten bij woningverkoop weer optrekken, 29 september 2026); De Standaard (Verhoging van de registratierechten als kantelpunt: Vlaamse regeringsbelofte al na een jaar weer op de wip, september 2026); CIB Vlaanderen (Actua & duiding bij het VLABEL-standpunt rond het verkooprecht, oktober 2026)